Riviera shqiptare me makinë: nga Vlora në Ksamil për katër ditë

Si shkohet atje në 2026

Historikisht kishte dy rrugë: të fluturosh për në Tiranë dhe të zbresësh tri-katër orë me makinë drejt jugut, ose të fluturosh për në Korfuz dhe të marrësh tragetin deri në Sarandë, që zgjat nga gjysmë ore deri në 70 minuta sipas anijes dhe të lë në skajin jugor të bregut.

Mundësia e tretë është e re. Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës ndodhet në skajin verior të Rivierës, me një pistë 3,2 km, dhe është njoftuar për fluturime komerciale në verën e 2026-s — Chair Airlines tha se do të fluturonte nga Cyrihu në Vlorë që nga 26 qershori. Raportimet vendore kanë qenë më skeptike, sepse data e hapjes është shtyrë disa herë gjatë ndërtimit.

Një makinë me qira është pothuajse e domosdoshme. Bregun e mbulojnë furgon-ët dhe autobusët e verës, por ata lëvizin mes qyteteve e jo drejt plazheve, ndërsa gjysma e ndalesave të mira në këtë rrugë nuk janë qytete.

Dita e parë: Vlora, pastaj mbi Llogara

Vlora është qytet pune me një shëtitore të gjatë buzë detit, vendi ku Shqipëria shpalli pavarësinë në vitin 1912, dhe fillimi i rrugës. Ha drekë, shih Monumentin e Pavarësisë, dhe nisu.

Në jug të qytetit rruga nis të ngjitet drejt Qafës së Llogarasë — lart nëpër kthesa deri pak mbi një mijë metra, me Jonin që shfaqet poshtë teje gjatë zbritjes. Janë njëzet minutat më të bukura të vozitjes në gjithë vendin.

Tani një tunel kalon nën qafë, që është më e shpejtë dhe më e mërzitshme. Merre rrugën e vjetër mbi majë, veç nëse moti është i keq. Në majë ka një park kombëtar, ca restorante që pjekin qengj, dhe parashutistë që nisen nga kreshta kur koha është e mirë.

Fli në Dhërmi ose në Drymades, në fund të zbritjes.

Dita e dytë: Dhërmiu, Gjipeja dhe Himara

Dhërmiu ka plazhin e gjatë me zaje dhe shumicën e bareve; Drymades, dhjetë minuta në veri, ka pishat që zbresin deri te uji dhe është më i qetë. Fshati i vjetër i Dhërmiut, lart në kodër në anën tjetër të rrugës kryesore, është një vendbanim guri me kisha të shekullit të 12-të dhe rreth një të dhjetën e vizitorëve.

Gjipeja është ajo që ia vlen mundin: një plazh në grykën e një kanioni, ku arrihet nga një rrugë e ashpër dhe pastaj njëzet minuta ecje poshtë, ose me varkë nga Dhërmiu. Kanioni pas tij ecet për një kilometër a diçka më shumë kur moti është i thatë.

Vazhdo në Himarë për natën. Qyteti ka një port të vërtetë, një fshat të vjetër me kështjellë sipër tij, dhe plazhin e Livadhit, që është më i përshtatshmi për not në këtë pjesë të bregut.

Dita e tretë: nga Porto Palermo në Borsh

Në jug të Himarës rruga është e gdhendur në shkëmb dhe çdo kthesë është fotografi. Porto Palermo ka një kështjellë trekëndëshe mbi një gjuhë toke në një gji — e lidhur me Ali Pashën, e më vonë bazë nëndetësesh e Luftës së Ftohtë, tuneli i së cilës duket ende në shkëmb.

Borshi pretendon plazhin më të gjatë në Shqipëri, disa kilometra të tërë, me njërin nga ullishtat më të mëdha të vendit pas tij.

Mbaroje në Sarandë, që është qyteti më i madh dhe më i ngarkuar i bregut, shikon nga Korfuzi përtej ngushticës, dhe është aty ku hahen ushqimet më të mira të detit në gjithë rrugën.

Dita e katërt: Butrinti, Syri i Kaltër, Ksamili

Butrinti, 18 km në jug të Sarandës, është vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe një qytet i tërë grek e romak brenda një lagune: një teatër, një pagëzimore me mozaikë, një kështjellë venedikase mbi kodër dhe një traget i vogël për makina që ende ecën me zinxhir. Shko herët; është i qetë para orës dhjetë dhe i nxehtë pas njëmbëdhjetës.

Ksamili, mes të dyve, është i famshmi — rërë e bardhë, ujë i kaltër, ishuj të vegjël ku shkon me not ose duke ecur nëpër ujë. Në korrik e gusht është krejt plot dhe pjesa më e madhe e plazhit janë shezlongë me pagesë. Në qershor dhe shtator është fotografia e kartolinës.

Në brendësi, gjysmë ore nga Saranda, Syri i Kaltër (Blue Eye) është një burim karstik që e shtyn ujin lart përmes një gypi blu të thellë, të cilit askush nuk i ka arritur fundin. Noti zyrtarisht nuk lejohet; njerëzit e bëjnë gjithsesi, shkurt, sepse uji është rreth 10°C.

Nëse ke një ditë të pestë, kthehu nga brendësia drejt Gjirokastrës — qytet osman i UNESCO-s me shtëpi me çati guri të ngjeshura në një shpat nën kala, dhe ndalesa më e bukur e brendësisë në jug.

Shënime për vozitjen

SH8-a është e asfaltuar gjithë rrugës dhe kryesisht në gjendje të mirë, por është rrugë mali: kthesa të forta, pa mbrojtëse anash në disa vende, dhe shoferë që parakalojnë me më shumë optimizëm nga sa je mësuar. Mos e bëj natën herën e parë.

Pikat e karburantit janë të shpeshta në pjesët e rrafshëta dhe të rralla te qafa. Mbushe në Vlorë dhe sërish në Himarë.

Parkimi te plazhet e njohura zakonisht kushton disa qindra lekë, që i jep një vendësi me shirit në qafë. Kjo është normale, jo mashtrim.

Paratë, stinët dhe kur të mos vish

Shqipëria përdor lekun. Euro pranohen në zonat turistike me një kurs që e favorizon gjithmonë atë që i pranon, ndaj paguaj në lekë kur të mundesh. Bankomatët marrin tarifë për çdo tërheqje, ndaj tërhiq më shumë njëherësh. Kartat punojnë në hotele dhe në restorante më të mëdha; baret e plazhit dhe bujtinat e vogla janë me para në dorë.

Gushti është gabimi. Diaspora kthehet në atdhe, shqiptarët dalin me pushime, dhe çmimet përafërsisht dyfishohen ndërsa plazhet mbushen. Qershori dhe shtatori kanë të njëjtin mot me gjysmën e njerëzve, dhe deti është më i ngrohti në shtator.